Knowledge Sharing by Sira Ekabut ทบทวน MBA / ความคิดสร้างสรรค์ / ค้นหาตัวเอง

ศีล สมาธิ ปัญญา

หลังจากได้อ่านหนังสือธรรมมะหลากหลายเล่ม ผมพอจะสรุปได้ว่า สิ่งที่จะทำให้เราสามารถพ้นทุกข์ได้ในพุทธศาสนานั้น เราจำเป็นจำต้องทำความดี ละเว้นความชั่วก่อน เป็นขั้นตอนที่จำเป็นมากครับ ไม่อย่างนั้นจิตใจเราจะไม่มีทางผ่องใสได้เลย พระท่านจึงแนะนำให้ปฏิบัติตามขั้นตอนที่ท่านเคยได้ยินอยู่แล้วว่า
"ศีล --> สมาธิ --> ปัญญา"
( หลายคนอาจได้ยินว่า ควรมีปัญญาก่อน จึงจะรักษาศีลได้ ผมก็เห็นด้วยครับ แต่ผมคิดว่าคำว่า ปัญญา ใน ศีล สมาธิ ปัญญานั้น เป็นปัญญาระดับสูงครับ )

ปัญญามีอยู่ 3 ประเภทครับ

1. ปัญญาที่ได้จากการรับรู้ภายนอก ( ฟัง อ่าน ดู หรืออะไรก็แล้วแต่ล่ะ... นั่นคือ เป็นการใช้ความจำเป็นหลัก )
2. ปัญญาที่ได้จากการคิด ( เป็นการคิดวิเคราะห์ขึ้นมาด้วยตนเอง )
3. ปัญญาที่ได้จากการปฏิบัติ (เป็นการได้เรียนรู้ด้วยประสบการณ์ตรงจากการปฏิบัติครับ ซึ่งปัญญาแบบนี้ผมเองคิดว่าเป็นระดับที่ลึกซึ้งที่สุดครับ)

นั่นคือเราต้องรักษาศีลก่อน แล้วจึงค่อยฝึกสมาธิ หากเราฝึกสมาธิโดยไม่รักษาศีล จิตใจเราจะไม่มีทางเป็นสมาธิได้เลยครับ และถ้าหากเราต้องการให้เกิดปัญญาระดับสูงในทางพระพุทธศาสนา เราจะต้อง "ปฏิบัติ" สมาธิครับ จะมานั่งคิดไปเองไม่ได้เด็ดขาด

ส่วนตัวผมเองยังอยู่ในขั้นรักษาศีลให้ได้ และกำลังพยายามฝึกสมาธิอยู่ครับ ใครฝึกสมาธิเก่งแล้วอย่าลืมแชร์กันบ้างนะครับ

ความดี ความชั่ว คืออะไร?

(ต่อจากตอนที่แล้ว)

ตอนที่ผมได้บวชอยู่ผมได้มีโอกาสอ่านหนังสือธรรมมะ โดยผมจะเน้นเรื่องของหลักธรรมเป็นหลักครับ

หนังสือเล่มที่ผมได้อ่านแล้วเหมือนเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากๆ ก็คือ "พระพุทธโอวาทและกรรม" ซึ่งคัดมาจาก"พระพุทธศาสนากับคนหนุ่มสาว" โดย พันเอก(พิเศษ)ทองคำ ศรีโยธิน

สิ่งที่ผมจำได้แม่นคือ ท่านได้เขียนจากพื้นฐานจริงๆครับ หลายๆ คนคงทราบอยู่แล้วว่า แก่นหลักของพระพุทธศาสนานั้น มีอยู่ 3 อย่าง คือ

1. ทำความดี
2. ละเว้นความชั่ว
3. ทำจิตใจให้ผ่องใส

แต่ท่านได้ปูความรู้พื้นฐานจนกระทั่ง "นิยามของคำว่าความดี" เลยครับ!! ผมจะขอยกตัวอย่างนะครับ

ความดี ความชั่วคืออะไร?
สิ่งที่เป็นความดีจะต้องผ่านทั้ง 2 Criteria ครับ ความชั่วก็เป็นสิ่งตรงข้ามครับ
1. คือการกระทำที่ช่วยเหลือผู้อื่น ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
2. การกระทำที่ทำให้ตนเองเจริญขึ้น ไม่ทำให้ตนเองเสื่อมลง

เพราะฉะนั้น การที่คนบอกว่า "ไปกินเหล้าเฉยๆ ไม่ได้ไปทำอะไรใคร จ่ายตังเองด้วย ทำไมถึงเป็นความชั่ว?"  นั่นเป็นเพราะว่า การกินเหล้านั้น มันเป็นสิ่งที่ทำให้หลายคนผิดศีลข้ออื่นอีกครับ (ปกติคุณอาจจะไม่ทำผิดศีลข้ออื่น แต่กินเหล้าแล้วคุณอาจเปลี่ยนไปเนื่องจากขาดสติครับ) และถึงแม้จะไม่ทำผิดศีลข้ออื่นเลย แต่การกินเหล้ามันทำให้ร่างกายของคุณเสื่อมลงครับ (หรือคุณจะบอกว่ากินแล้วสุขภาพดี?) นั่นแหละครับ การกินเหล้าถึงจัดว่าเป็นความชั่วครับ!!

ผมคิดว่าเมื่อเรามีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนแล้ว ว่าอะไรดี อะไรชั่ว มันจะทำให้เราทำความดีได้ถูกต้องมากขึ้นครับ