Knowledge Sharing by Sira Ekabut ทบทวน MBA / ความคิดสร้างสรรค์ / ค้นหาตัวเอง

แนะนำหนังสือ เรื่องเล่าจากร่างกาย และ เหตุผลของธรรมชาติ จากมุมมองของคนที่เคยไม่ชอบวิชาชีวะ

วันนี้ผมจะขอแนะนำหนังสือที่มีชื่อว่า "เรื่องเล่าจากร่างกาย" และ "เหตุผลของธรรมชาติ" ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับร่างกายของเราและธรรมชาติรอบตัวเรา ว่าทำไมมันถึงมีลักษณะการทำงานแบบที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โดยผู้เขียน นพ. ชัชพล เกียรติขจรธาดา ได้อธิบายที่มาที่ไปได้ดีมากๆ ผ่านแว่นตาวิเศษที่มีชื่อว่า "วิวัฒนาการ" ครับ

ก่อนอื่นต้องขอออกตัวก่อนเลยว่า แต่ก่อนผมเองเป็นคนที่ไม่ชอบวิชาชีววิทยาเอาซะเลย สมัยเรียน ม. ปลาย รู้สึกว่ามันเป็นวิชาที่ต้องท่องจำเอาล้วนๆ ทำให้ผมไม่สามารถ link หาเหตุผลที่มาที่ไปของแต่ละเรื่องได้เหมือนกับวิชาสายวิทยาศาสตร์ อื่นๆ อย่าง คณิตศาสตร์ เคมี หรือ ฟิสิกส์ และนั่นคือสาเหตุหลักที่ผมยังขยาดวิชาชีวะจนถึงปัจจุบัน

จนเมื่อมีหนังสือเล่มนึงที่ชื่อ "เรื่องเล่าจากร่างกาย" ออกมา ตอนแรกผมไม่สนใจหนังสือเล่มนี้เลย เพราะมันน่าจะมีเนื้อหาเกี่ยวกับชีววิทยาที่ผมไม่ชอบ แต่ผมก็เริ่มได้ยินชื่อหนังสือเล่มนี้มากขึ้นเรื่อยๆ และเห็นวางอยู่ตรงส่วนหนังสือขายดีของหลายๆ ร้าน จนเห็นมันพิมพ์ซ้ำถึงครั้งที่ 5 ในเวลาอันรวดเร็ว ผมจึงตัดสินใจซื้อมาอ่านในทันทีทั้ง เล่มแรกที่ขายดีมากๆ คือ "เรื่องเล่าจากร่างกาย" และเล่มที่เป็นภาคต่อของมัน "เหตุผลของธรรมชาติ" และในที่สุดผมก็อ่านมันจบในเวลาอันรวดเร็วเพราะมันเจ๋งมากจริงๆ สมคำร่ำลือ

ทั้งสองเล่มจะสะท้อนแนวคิดเด่นๆ เรื่องวิวัฒนาการออกมา ซึ่งอาศัยกระบวนการคัดเลือกตามธรรมชาติ (Natural Selection) ที่ผมพอจะสรุปได้ว่า ธรรมชาตินั้นใช้หลักการง่ายๆ คือ ลองปรับเปลี่ยนบางส่วนของสิ่งมีชีวิตไปเรื่อยๆ เป็นเวลาแสนนาน (Trial & Error นับครั้งไม่ถ้วน) แล้วการปรับแบบแผนไหนที่สามารถอยู่รอดจนส่งต่อพันธุกรรมไปให้ลูกหลายได้ แบบแผนนั้นก็จะถูกคัดเลือกเอาไว้ ส่วนไอ้พวกที่ไม่สามารถอยู่รอดได้ก็จะถูกกำจัดออกไปเอง โดยที่แบบแผนต่างๆ จะพัฒนาต่อกันมาเรื่อยๆ โดยมีการปรับปรุงจากสิ่งที่มีอยู่แล้วทีละเล็กทีละน้อยให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ไม่ใช่ออกแบบใหม่ทั้งหมดให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมไปเลย

สิ่งเหล่านี้ถูกร้อยเรียงกันมาให้เห็นถึงที่มาตั้งแต่อดีตกาล จนถึงยุคปัจจุบัน ทำให้เห็นที่มาที่ไปของสิ่งมีชีวิตต่างๆ ในภาพรวม ว่าจริงๆ แล้ว สิ่งมีชีวิตทุกอย่างมีบรรพบุรุษร่วมกัน แต่ได้วิวัฒนาการไปเรื่อยๆ จนพันธุกรรมได้เปลี่ยนไป เหมือนต้นไม้ที่แตกกิ่งก้านสาขาย่อยออกมาจากต้นตอเดียวกัน (Nested Hierarchy) โดยลักษณะต่างๆ จะแตกแขนงออกไปเป็นลำดับขั้น เช่น ถ้าสัตว์อะไรมีขน มันจะต้องมีกระดูกแกนกลาง ถ้าสัตว์ไหนมีกระดูกแกนกลางก็ต้องมีทิศหัวทิศหาง และถ้ามีทิศหัวทิศหางต้องมีความสมมาตร เป็นต้น

(อันนี้เป็นรูปจาก http://melpor.hubpages.com/hub/Evidence-Of-Evolution-In-The-Human-Body ส่วนในหนังสือจะเป็นภาพขาวดำ)

สิ่งนี้เป็นหลักการง่ายๆ  แต่สามารถอธิบายสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในธรรมชาติได้อย่างน่าทึ่ง เช่น ทำไมโครงสร้างพื้นฐานของแขนขาคน ขาสัตว์ ปีกนก ครีบปลาวาฬ จึงเหมือนกัน? ทำไมเราจึงชอบคนหล่อคนสวย? ทำไมผู้ชายถึงเจ้าชู้? ทำไมอัณฑะของคนถึงใหญ่กว่าลิงกอริลล่าแต่เล็กกว่าของลิงชิมแปนซี? การเดินสองขาได้ทำให้เราฉลาดขึ้นได้ยังไง?  และคำถามอีกมากมายที่น่าสนใจ

ส่วนในเล่มที่สอง ก็จะเป็นการต่อยอดจากเล่มแรกครับ มีสิ่งที่น่าสนใจมากมาย เช่น ทำไมไฟฉายย่อส่วนของโดราเอมอน กับอุลตร้าแมนขยายร่างจึงเป็นไปไม่ได้?? โดยใช้หลักการของการรับน้ำหนักของขา เป็นต้น

ผมขอแนะนำว่า คุณควรจะลองอ่านหนังสือทั้งสองเล่มนี้ครับ มันได้เปลี่ยนมุมมองของผมที่มีต่อธรรมชาติไปแล้ว และผมก็คิดว่ามันอาจจะเปลี่ยนมุมมองของคุณเช่นกัน