Knowledge Sharing by Sira Ekabut ทบทวน MBA / ความคิดสร้างสรรค์ / ค้นหาตัวเอง

เรื่องของความคิดสร้างสรรค์ ตอนที่ 2 : หมวก 6 ใบ

จากตอนที่แล้วเรารู้เทคนิคในการช่วยให้มีไอเดียที่สร้างสรรค์แล้ว และถ้าเราได้ไอเดียมาซักอันหนึ่ง ต่อจากนั้นหากเราต้องการจะคิดพิจารณาว่า ไอเดียที่ได้มันดีหรือไม่ดียังไง หากจะนำไปปฏิบัติจริง ผมขอแนะนำให้ใช้เทคนิคที่ผมกำลังจะแนะนำต่อไปนี้ครับ

เทคนิดนี้เป็นอีกทฤษฎีที่โด่งดังมากๆ นั่นก็คือ เทคนิค Six Thinking Hats (หมวก 6 ใบ คิด 6 แบบ) ซึ่งพัฒนาโดย Edward de bono ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยให้การคิดเป็นกลุ่มมีประสิทธิภาพมากขึ้น (เค้าอ้างว่า ช่วยให้การประชุมมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งแง่ของคุณภาพของความคิดที่มากขึ้น และใช้เวลาในการประชุมลดลง)

หลักการของมันก็คือ เป็นการจัดความคิดของทุกคนในกลุ่มให้คิดไปในแนวทางเดียวกันในเวลาเดียวกัน (เพื่อป้องกันการขัดแย้งทางความคิดซึ่งกันและกัน และลดทิฐฏิในความคิดของตนเอง) จากนั้นค่อยสั่งให้เปลี่ยนแนวคิดไปอีกแนวหนึ่งพร้อมๆกัน โดยควรที่จะวนจนคิดครบทุกมุมมองเพื่อให้ได้พิจารณาในทุกแง่มุม

ทฤษฎีนี้ให้แต่ละมุมมองทางความคิดแทนด้วยหมวกแต่ละสี โดยมีหมวกทั้งหมด 6 สีดังนี้

หมวกขาว - ข้อมูล ข้อเท็จจริง (สีขาว เปรียบกับความบริสุทธิ์ ไม่มีอารมณ์เจือปน)
เป็นการคิดโดยยึดจากข้อมูล หรือข้อเท็จจริงเป็นหลัก ไม่ใส่ความคิดเห็นส่วนตัวลงไป อาจจะคิดว่าตอนนี้ยังขาดข้อมูลอะไรอยู่ก็ได้

หมวกแดง - อารมณ์ (สีแดง แสดงถึงอารมณ์อันรุนแรง)
เป็นการคิดที่ยึดอารมณ์เป็นหลัก ใช้สัญชาติญาณ ซึ่งอาจรวมไปถึงการคิดถึงอารมณ์ของคู่แข่งขัน หรือลูกค้าด้วยก็ได้

หมวกดำ - มองแง่ร้าย, ระวัง (สีดำคือความมืดมน)

เป็นการคิดอย่างระมัดระวัง คือคิดในแง่ร้ายไว้ก่อน เป็นหมวกที่มีประโยชน์ในการที่จะช่วยให้เห็นความเสี่ยงหรือผลเสียที่อาจจะเกิดขึ้นได้

หมวกเหลือง - คิดบวก (สีเหลืองเหมือนความสว่างไสวของแสงอาทิตย์)
เป็นการคิดแบบมองโลกในแง่ดี ซึ่งจะช่วยให้เราเห็นประโยชน์ทั้งหมดที่อาจจะเกิดขึ้นจากไอเดียที่คิดออกมาได้

หมวกเขียว - สร้างสรรค์ (สีเขียวแสดงถึงความสดใส และการเจริญเติบโต)

เป็นหมวกของความคิดสร้างสรรค์ ใครมีเทคนิคสร้างสรรค์อะไร หรือจะบ้าบอแค่ไหนก็คิดในช่วงนี้ได้เลย (ดู list เทคนิคความคิดสร้างสรรค์ในบทความที่ผ่านมาได้เลย )

หมวกฟ้า - ภาพรวม,ควบคุม (สีฟ้าเปรียบเสมือนท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ที่ปกคลุมอยู่เบื้องบน)

เป็นหมวกที่ใช้ในการควบคุมภาพรวมในการคิดทั้งหมด มักให้หัวหน้ากลุ่มใส่ เพื่อควบคุมว่าตอนนี้ทุกคนในทีมควรใช้หมวกอะไรคิด และต่อไปจะใช้หมวกอะไรต่อดี